Professionals in de ggz

Wat zijn mijn keuzes in de langdurige zorg?

Breng ggz-cliënten en hun familie, naasten en mantelzorgers in contact met cliënt-ondersteuners, cliënt-ervaringsdeskundigen en familie-ervaringsdeskundigen. Dat is een van de aanbevelingen van MIND Landelijk Platform Psychische Gezondheid en Ypsilon in het rapport ‘Er valt weinig te kiezen’. Onderzocht werd welke informatie en ondersteuning ernstig psychiatrische cliënten en hun naasten nodig hebben bij het kiezen van passende langdurige zorg.

Zoals uit de titel van het rapport blijkt, valt er niet zoveel te kiezen in de ggz. De mogelijkheden om te wonen, werken of studeren met begeleiding zijn beperkt. Toch willen cliënten en naasten weten wat hun opties zijn én hulp bij het maken van een keuze die past bij hun situatie. Maar om daar de nodige informatie en ondersteuning bij te krijgen, is vaak niet eenvoudig.

Cliënten en naasten zijn voor hun informatie afhankelijk van een scala aan professionals uit verschillende ‘domeinen’: ggz-instellingen, huisartsen, mantelzorgorganisaties en gemeenteambtenaren. Maar niet alle professionals hebben specifieke ggz-kennis of zijn op de hoogte van het zorgaanbod buiten hun eigen organisatie. De informatie die cliënten en naasten krijgen is vaak onvolledig of onbegrijpelijk. Dat maakt dat ze de keuze vaak overlaten aan professionals.

“Een ongewenste situatie”, vindt Rob Jongejans, directeur van de LSFVP. “Cliënten en naasten willen hun eigen, gefundeerde keuzes maken. Ze willen duidelijkheid en overzicht hebben, maar de indeling van ons zorgstelsel in ‘domeinen’ staat daar haaks op. Die leidt juist tot versnippering en onduidelijkheid. Er is grote behoefte aan één loket voor informatie en aan continuïteit in de ondersteuning. De LSFVP onderschrijft dat cliënt-ondersteuners, cliënt-ervaringsdeskundigen en familie-ervaringsdeskundigen die rol heel goed kunnen vervullen. Onafhankelijk en domein-overstijgend.”

Lees het rapport ‘Er valt niet veel te kiezen’>

Ook de LSFVP werkt aan continuïteit en domein-overstijgende ondersteuning van naasten. In drie regio’s ondersteunt de familievertrouwenspersoon ook naasten in het sociaal domein en de eerstelijnszorg.

Meer informatie over het project Sociaal Domein >

Familie en naastbetrokkenen, Uitgelicht

Wat zijn mijn keuzes in de langdurig zorg?

Breng ggz-cliënten en hun familie, naasten en mantelzorgers in contact met cliënt-ondersteuners, cliënt-ervaringsdeskundigen en familie-ervaringsdeskundigen. Dat is een van de aanbevelingen van MIND Landelijk Platform Psychische Gezondheid en Ypsilon in het rapport ‘Er valt weinig te kiezen’. Onderzocht werd welke informatie en ondersteuning ernstig psychiatrische cliënten en hun naasten nodig hebben bij het kiezen van passende langdurige zorg.

Zoals uit de titel van het rapport blijkt, valt er niet zoveel te kiezen in de ggz. De mogelijkheden om te wonen, werken of studeren met begeleiding zijn beperkt. Toch willen cliënten en naasten weten wat hun opties zijn én hulp bij het maken van een keuze die past bij hun situatie. Maar om daar de nodige informatie en ondersteuning bij te krijgen, is vaak niet eenvoudig.

Cliënten en naasten zijn voor hun informatie afhankelijk van een scala aan professionals uit verschillende ‘domeinen’: ggz-instellingen, huisartsen, mantelzorgorganisaties en gemeenteambtenaren. Maar niet alle professionals hebben specifieke ggz-kennis of zijn op de hoogte van het zorgaanbod buiten hun eigen organisatie. De informatie die cliënten en naasten krijgen is vaak onvolledig of onbegrijpelijk. Dat maakt dat ze de keuze vaak overlaten aan professionals.

“Een ongewenste situatie”, vindt Rob Jongejans, directeur van de LSFVP. “Cliënten en naasten willen hun eigen, gefundeerde keuzes maken. Ze willen duidelijkheid en overzicht hebben, maar de indeling van ons zorgstelsel in ‘domeinen’ staat daar haaks op. Die leidt juist tot versnippering en onduidelijkheid. Er is grote behoefte aan één loket voor informatie en aan continuïteit in de ondersteuning. De LSFVP onderschrijft dat cliënt-ondersteuners, cliënt-ervaringsdeskundigen en familie-ervaringsdeskundigen die rol heel goed kunnen vervullen. Onafhankelijk en domein-overstijgend.”

Lees het rapport ‘Er valt niet veel te kiezen’>

Ook de LSFVP werkt aan continuïteit en domein-overstijgende ondersteuning van naasten. In drie regio’s ondersteunt de familievertrouwenspersoon ook naasten in het sociaal domein en de eerstelijnszorg.

Meer informatie over het project Sociaal Domein >

Uitgelicht

Onze nieuwsbrief van mei 2017:

Hulpverleners zien meerwaarde van steun aan familie in triade

De familievertrouwenspersoon ondersteunt familie binnen de triade: de driehoek cliënt, familie en hulpverlener. Dat daar veel belangstelling voor was op het ART-kennisfestival, ligt voor de hand. ART staat voor Active Recovery Triad, herstel ín en ván de triade.

Lees meer >

Roxanne Vernimmen in bestuur LSFVP

“Ik heb als psychiater altijd veel aandacht gehad voor familie en naasten. Het zit in mijn genen om zo te kijken.” Aan het woord is Roxanne Vernimmen, voorzitter raad van bestuur van Altrecht en het nieuwe bestuurslid van de LSFVP.

Maak kennis met Roxanne Vernimmen >

“De zorgen om onze dochter kostten ons bijna ons huwelijk”

“De diagnose dat onze dochter psychiatrische problemen heeft, zette ons leven compleet op z’n kop. Hoe harder ik riep, hoe verder mijn man van me wegdreef. Juist in een periode dat ik hem harder nodig had dan ooit.”

Lees dit ervaringsverhaal >

Inspectie geeft grotere rol aan familie in calamiteitenonderzoek

Familie en naasten hebben een heel eigen kijk op de omstandigheden die leiden tot calamiteiten, zoals suïcide. Daarom wil de Inspectie familie en naasten meer betrekken bij calamiteitenonderzoek. Hoe dat het beste kan, is een onderzoek op zich.

Lees verder >

Psychiatrie is overal!

Psychiatrische of verslavingsproblemen trekken zich niets aan van ‘domeinen’. Daarom is het goed nieuws dat de familievertrouwenspersoon gezinnen kan blijven ondersteunen, ook als ze zorg ontvangen in het sociaal domein of bij de huisarts. U leest het in het aprilnummer van GGZtotaal.

Lees het artikel in GGZtotaal >

Nieuw: brochure voor hulpverleners in de ggz

Hulpverleners weten niet altijd wat ze van de familievertrouwenspersoon kunnen verwachten. Wat doet een familievertrouwenspersoon precies? Wat zijn de professionele kaders waarbinnen hij of zij werkt? U leest het in onze nieuwe informatiebrochure voor hulpverleners in de ggz.

Bekijk en bestel deze brochure >

 

 

 

Over de LSFVP, Uitgelicht

Roxanne Vernimmen in bestuur LSFVP

Roxanne Vernimmen is voorzitter van de raad van bestuur van Altrecht en sinds kort ook bestuurslid bij de LSFVP. Ze noemt die stap een vanzelfsprekendheid. “Familie is een thema van me. Altrecht kreeg als eerste instelling een LPGGz-ster voor familiebeleid én ik was voorzitter van de werkgroep die de nieuwe generieke module Naasten opstelde. Dus dat telefoontje van de LSFVP zat zó in de lijn, dat ik geen nee kon zeggen.”

“Ik denk dat hulpverleners wel weten dat familie en naasten er echt toe doen en nodig zijn, maar het is nog niet zo gemakkelijk om dat praktisch te regelen. Krijg bijvoorbeeld maar eens alle partijen aan tafel op het juiste moment. En als de cliënt niet wil dat de familie betrokken wordt, wat doen je dan? Hoe houd je de vertrouwensband met de cliënt in takt terwijl je je ook om de familie bekommerd? Dat is best ingewikkeld.

De generieke module Naasten is wat dat betreft een doorbraak. Die zegt: je moet familie of naasten altijd bij de behandeling betrekken. Je mag bepaalde informatie niet doorgeven, maar dat is iets anders dan dat je de familie er niet bij betrekt op de een of andere manier. Dat is een stap die tien jaar geleden binnen de ggz nog niet genomen werd. Toen werd er gezegd: de cliënt wil het niet, dus onze handen zijn geboeid. Feitelijk was dat niet zo, maar zo werd er wel mee omgegaan.

De LSFVP wordt wel eens gezien als een club die alleen voor familie en naasten opkomt. Maar dat doen we ten gunste van de behandeling en het herstel van de cliënt. Op het moment suprême is er bij cliënten vaak de angst: voor wie is de hulpverlener, voor mij of voor mijn familie? Maar als ze weer in een andere fase zitten, realiseren ze zich vaak wat familie voor ze kan betekenen. Ik hoop dat de generieke module dat op zijn minst bespreekbaar maakt.”

[Foto: vanderleefotografie]

 

Professionals in de ggz

Nieuw: LSFVP-brochure voor hulpverleners in de ggz

Hulpverleners weten niet altijd wat ze van de familievertrouwenspersoon kunnen verwachten. Wat doet een familievertrouwenspersoon precies? Wat zijn de professionele kaders waarbinnen hij of zij werkt? U leest het in onze nieuwe informatiebrochure voor hulpverleners in de ggz.

De brochure geeft u informatie over:

  • het belang van familie en naasten voor behandeling en herstel
  • de ondersteuning die de familievertrouwenspersoon biedt
  • de professionele kaders van de familievertrouwenspersoon
  • uw samenwerking met de familievertrouwenspersoon en de LSFVP.

Bekijk of download de LSFVP-informatiebrochure voor hulpverleners in de ggz >

Brochures bestellen?

Stuur een mail naar info@lsfvp.nl met uw naam en adres en het aantal brochures dat u wilt ontvangen. De brochures worden u kosteloos toegestuurd.

 

Over de LSFVP

Nieuw: LSFVP-brochure voor hulpverleners in de ggz

Hulpverleners weten niet altijd wat ze van de familievertrouwenspersoon kunnen verwachten. Wat doet een familievertrouwenspersoon precies? Wat zijn de professionele kaders waarbinnen hij of zij werkt? U leest het in onze nieuwe informatiebrochure voor hulpverleners in de ggz.

De brochure geeft hulpverleners informatie over:

  • het belang van familie en naasten voor behandeling en herstel
  • de ondersteuning die de familievertrouwenspersoon biedt
  • de professionele kaders van de familievertrouwenspersoon
  • de samenwerking van hulpverleners met de familievertrouwenspersoon en de LSFVP.

Bekijk of download de LSFVP-informatiebrochure voor hulpverleners in de ggz >

Brochures bestellen?

Stuur een mail naar info@lsfvp.nl met uw naam en adres en het aantal brochures dat u wilt ontvangen. De brochures worden u kosteloos toegestuurd.

Professionals in de ggz

Hulpverleners zien meerwaarde van steun aan familie in triade

Het ART-kennisfestival vond plaats op 30 maart 2017 in Amersfoort. De LSFVP was aanwezig met een informatiestand. Er was veel belangstelling voor de nieuwe folder van de LSFVP voor hulpverleners in de ggz. En er waren veel vragen over de werkwijze van de familievertrouwenspersoon.

Active Recovery Triad, of ART, is een methode om cliënten die langdurig in de ggz verblijven te prikkelen tot herstel. De langdurige zorg is een wereld op zich, een gesloten omgeving. ART probeert de blik van cliënten juist naar buiten te richten door “het gewone weer mogelijk te maken”: een eigen woonomgeving, werk, financiële zekerheid, vrienden, een relatie. Om die stap te kunnen maken, heeft de cliënt de ondersteuning nodig van hulpverleners én familie en naasten.

De familievertrouwenspersoon en de triade

In de werkwijze van de familievertrouwenspersoon speelt de triade een centrale rol. De familievertrouwenspersoon is erop gericht de communicatie tussen cliënt, hulpverlener en familie op gang te brengen of te herstellen. Door schaamte, boosheid en verdriet bij familie kunnen er misverstanden ontstaan en dan is het moeilijk om met elkaar in gesprek te blijven. De familievertrouwenspersoon kan helpen om dat te voorkomen.

 

Familievertrouwenspersoon Fred Besemer bemande de informatiestand van de LSFVP op het ART-festival. “Veel hulpverleners vroegen of ze ook zélf een familievertrouwenspersoon kunnen inschakelen. Bijvoorbeeld als het ze niet lukt om boven tafel te krijgen wat de familie dwarszit of om iets duidelijk te maken aan de familie. In dat geval kunnen ze de familie aanmoedigen om contact op te nemen met de familievertrouwenspersoon. Die spreekt de taal van de familie en kan hun wensen verduidelijken.”

Informatiebrochure LSFVP voor hulpverleners in de ggz

We ontwikkelden een speciale folder voor hulpverleners in de ggz. Hierin leest u meer over de rol van familie in de triade en de kaders voor samenwerking tussen hulpverlener en familievertrouwenspersoon. U kunt de brochure kosteloos bestellen via info@lsfvp.nl.

Bekijk de LSFVP-informatiebrochure voor hulpverleners in de ggz >

Familie en naastbetrokkenen

“De zorgen om onze dochter kostten ons bijna ons huwelijk”

“Vanaf het moment dat we te horen kregen dat onze jongste dochter lijdt aan schizofrenie, kregen mijn man en ik relatieproblemen. Dat was nieuw voor ons. We hadden zelden ruzie, ook niet over de opvoeding van de kinderen. We deden dat op ons gevoel en zaten meestal vanzelf op één lijn. Maar na dat gesprek met de psychiater leek het wel alsof we niet meer met elkaar konden praten.

We gingen ieder op een andere manier om met de nieuwe situatie. Mijn man trok zich in zichzelf terug en werd onbereikbaar voor me. Hij richtte zich helemaal op onze dochter. Ik heb me heel alleen gevoeld. Soms zelfs jaloers op mijn eigen kind. En boos. Op mezelf, mijn man, mijn dochter, de psychiatrie, ja, op de hele wereld. En die spanning thuis was natuurlijk helemaal verkeerd voor onze dochter.

De psychiater stelde voor om contact te zoeken met de familievertrouwenspersoon. We zijn daar toen samen naartoe gegaan en merkten dat we het over één ding wél eens waren: we hadden hulp nodig. Alleen al het uitspreken van onze zorgen luchtte ons op. We hebben het met de familievertrouwenspersoon ook gehad over rouw en hoe verschillend we daarop reageren. Uiteindelijk zijn mijn man en ik in relatietherapie gegaan. Samen.”

Professionals in de ggz, Uitgelicht

Inspectie geeft familie grotere rol in calamiteitenonderzoek

Cliënten en familie hebben soms een andere kijk op de kwaliteit van zorg dan de ggz-instelling. Dat is vooral interessant wanneer het om calamiteitenonderzoek gaat, bijvoorbeeld bij suïcide of een suïcidepoging. De Inspectie voor de Gezondheidszorg laat daarom onderzoeken hoe instellingen het perspectief van cliënten, familie en nabestaanden nadrukkelijker kunnen meenemen in calamiteitenonderzoek.

De Inspectie verwacht dat een grotere rol van cliënten en familie twee voordelen oplevert: het helpt cliënten, familie en nabestaanden bij het verwerken van wat er is gebeurd en het geeft de instelling inzicht in hoe ze herhaling kan voorkomen. De onderzoekers realiseren zich dat het betrekken van cliënten en familie ook spanning kan veroorzaken. Daarom is bij de familievertrouwenspersonen van de LSFVP gevraagd naar de ervaringen van familie bij calamiteitenonderzoek.

Calamiteitenonderzoek breder insteken

Judith van Nimwegen is een van die familievertrouwenspersonen. “De kwaliteit van de onderzoeksvragen is van grote invloed op de uitkomst van een onderzoek”, zegt ze. “Als cliënten en familie bij een onderzoek betrokken worden, kan ik me voorstellen dat er vanaf het begin breder wordt gekeken. Familie en naasten hebben bijvoorbeeld vaak nuttige, aanvullende informatie over hoe het met de cliënt ging vlak voor de calamiteit. Ze pikken andere signalen op. Het lijkt me moeilijk om zonder cliënt en naasten een totaalplaatje te krijgen.”

Ook familievertrouwenspersoon Peter Brakel (foto) werkt mee aan het onderzoek. “Familie en naasten willen graag dat hulpverleners open zijn over gebeurtenissen, vooral bij suïcide. Dan hebben ze grote behoefte aan informatie over de laatste momenten van hun dierbare. Die informatie helpt ze bij het verwerken van hun verlies. Toch zitten er grenzen aan hoe open instellingen willen zijn, bijvoorbeeld wanneer de familie haar recht wil gaan halen. Een lastig dilemma. Daarom ben ik erg geïnteresseerd in de uitkomsten van dit onderzoek.” Die uitkomsten worden verwacht in het voorjaar van 2018.

Meer informatie

Het onderzoek wordt uitgevoerd door het NIVEL (Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg) in samenwerking met iBMG (Erasmus Universiteit Rotterdam) en sluit aan bij de onderzoeksagenda Suïcidepreventie 2016-2020 van ZonMw. Toon Vriens, stafmedewerker Kwaliteit & Opleiding van de LSFVP, zit in de begeleidingscommissie.

 

Familie en naastbetrokkenen

Familie heeft eigen kijk op calamiteiten

Cliënten en familie hebben soms een andere kijk op de kwaliteit van zorg dan de ggz-instelling. Dat is vooral interessant wanneer het om calamiteitenonderzoek gaat, bijvoorbeeld bij suïcide of een suïcidepoging. De Inspectie voor de Gezondheidszorg laat daarom onderzoeken hoe instellingen het perspectief van cliënten, familie en nabestaanden nadrukkelijker kunnen meenemen in calamiteitenonderzoek.

De Inspectie verwacht dat een grotere rol van cliënten en familie twee voordelen oplevert: het helpt cliënten, familie en nabestaanden bij het verwerken van wat er is gebeurd en het geeft de instelling inzicht in hoe ze herhaling kan voorkomen. De onderzoekers realiseren zich dat het betrekken van cliënten en familie ook spanning kan veroorzaken. Daarom is bij de familievertrouwenspersonen van de LSFVP gevraagd naar de ervaringen van familie bij calamiteitenonderzoek.

Calamiteitenonderzoek breder insteken

Judith van Nimwegen is een van die familievertrouwenspersonen. “De kwaliteit van de onderzoeksvragen is van grote invloed op de uitkomst van een onderzoek”, zegt ze. “Als cliënten en familie bij een onderzoek betrokken worden, kan ik me voorstellen dat er vanaf het begin breder wordt gekeken. Familie en naasten hebben bijvoorbeeld vaak nuttige, aanvullende informatie over hoe het met de cliënt ging vlak voor de calamiteit. Ze pikken andere signalen op. Het lijkt me moeilijk om zonder cliënt en naasten een totaalplaatje te krijgen.”

Ook familievertrouwenspersoon Peter Brakel (foto) werkt mee aan het onderzoek. “Familie en naasten willen graag dat hulpverleners open zijn over gebeurtenissen, vooral bij suïcide. Dan hebben ze grote behoefte aan informatie over de laatste momenten van hun dierbare. Die informatie helpt ze bij het verwerken van hun verlies. Toch zitten er grenzen aan hoe open instellingen willen zijn, bijvoorbeeld wanneer de familie haar recht wil gaan halen. Een lastig dilemma. Daarom ben ik erg geïnteresseerd in de uitkomsten van dit onderzoek.” Die uitkomsten worden verwacht in het voorjaar van 2018.

Meer informatie

Het onderzoek wordt uitgevoerd door het NIVEL (Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg) in samenwerking met iBMG (Erasmus Universiteit Rotterdam) en sluit aan bij de onderzoeksagenda Suïcidepreventie 2016-2020 van ZonMw. Toon Vriens, stafmedewerker Kwaliteit & Opleiding van de LSFVP, zit in de begeleidingscommissie.