Algemeen, Familie en naastbetrokkenen, Nieuws, Over de LSFVP, Uitgelicht

Onze nieuwe voorzitter Dick de Lange stelt zich voor

Een psychische ziekte. De ggz. Dat is ver weg. Dat is voor een ander.
Maar soms is het plotseling heel dichtbij.
Dan beland je opeens in een onbekende wereld en moet je opeens erkennen dat de wereld minder maakbaar is, dan je dacht.
Dat overkwam mij ook en leverde mij heel veel ervaringen op.
Emoties, soms machteloosheid of boosheid.
Teleurstellingen, maar ook weer hoop.
Blijheid als je familielid uit een dal opkrabbelt.
Bewondering bij buitengewone betrokkenheid van behandelaars, die je ook leren om om te gaan met situaties.

Vanuit die ervaringen ben ik betrokken geraakt bij de Familieraad van Rivierduinen.
Voor het herstel van een client is een actieve betrokkenheid van zijn omgeving essentieel. Samen (client, behandelaar en naastbetrokkenen) zijn we sterker.
Bij het definieren van het familiebeleid kwam de aanstelling van de FVP ook automatisch aan de orde.
Toen ontstond mijn eerste contact met de LSFVP.
Mijn contacten met behandelaren zijn altijd goed geweest, maar als je langere tijd in een Familieraad zit en meer contacten hebt, dan merk je dat dit niet altijd het geval is.
Het feit dat een instelling dit herkent en voortdurend wil verbeteren is een eerste stap.
Dat Rivierduinen uiteindelijk ook een onafhankelijke, professionele FVP wilde aanstellen was voor ons als Familieraad een belangrijke mijlpaal.
En een aantal jaren later is het geen punt van discussie meer, maar zoals het hoort in een volwassen organisatie.
De wijze waarop de FVP hun werk gedaan hebben, hebben dit mogelijk gemaakt.

Dick de Lange

Maar de wereld verandert snel.
Ambulantisering. Nieuwe wetgeving. Verschuiving van taken naar gemeenten. Andere inzichten over behandeling. Sociale media met soms ongenuanceerde meningen over verwarde personen of excessen.
De rol van de FVP zal hierdoor mee veranderen.
Met mijn ervaringen als familielid wil ik hiervoor mijn bijdrage leveren voor de LSFVP, zodat we samen kunnen werken aan herstel en vertrouwen in de toekomst.

Algemeen, Familie en naastbetrokkenen, Nieuws, Over de LSFVP, Uitgelicht

Afscheidsbrief van bestuurslid Titia Feldmann…

Wij zijn Titia zeer erkentelijk voor haar inzet in de negen (!) jaar dat zij bestuurslid was en wensen haar alle goeds. Zij blikt terug en vooruit in deze afscheidbrief:

Afscheid nemen noopt tot terugblikken. Wanneer begon ik ook weer precies als bestuurslid van de LSFVP? Ik vind de datum in een oud jaarverslag: 13 juli 2010. Ik ben inmiddels dus ‘over de datum’. Het bleek niet zo makkelijk nieuwe kandidaat-bestuurders te vinden. Maar 24 mei 2019 was echt mijn laatste bestuursvergadering, en gelegenheid tot kennismaken met twee nieuwe bestuursleden. Ik was verheugd over hun betrokkenheid en kennis van zaken.

In 2010 leidde de LSFVP een onzeker bestaan. Financiering was op projectbasis door het ministerie van VWS, René Borkus was interim-directeur en niet alle familievertrouwenspersonen (fvp’en) die verspreid over het land werkzaam waren, meestal in dienst van een instelling, zaten te wachten op aansluiting bij de nieuwe organisatie.


Titia Feldmann

René Borkus slaagde erin een basis van vertrouwen te leggen bij de fvp’en, bij het ministerie van VWS en bij de GGz instellingen. Toen de vooruitzichten positiever werden, kon een directeur worden aangesteld: Rob Jongejans en later kwam Toon Vriens als stafmedewerker. Nathalie Koeman was er in mijn beleving altijd al, als office manager die zorgde voor overzicht, rust en continuïteit.
De nieuwe directeur bracht waardevolle managementervaring mee uit een andere sector, maar begon zijn loopbaan in de ggz. Boeiend was het om te zien hoe Rob zich ontwikkelde tot een zeer betrokken leidinggevende, die door zijn grote inzet, door goed te luisteren, door er te zijn voor alle medewerkers en het gesprek aan te gaan, het vertrouwen wist te winnen van de fvp’en. Toon Vriens, die veel ggz-ervaring meebracht vanuit zijn Pandora-verleden, zette een (bij)scholingsprogramma op en organiseerde intervisiegroepen. Er kwam een methodiekboek tot stand, door gezamenlijke inzet van fvp’en en staf. Dit was de winnende formule, denk ik: we doen het samen, om gezamenlijk de professionele basis te versterken en de kwaliteit te borgen.

Als bestuurslid heb ik een paar landelijke themabijeenkomsten met fvp’en mogen meemaken. Een goede manier om inzicht te krijgen in wat het familievertrouwenswerk inhoudt, wat het betekent voor de naasten die er een beroep op doen en voor de professionals die het uitvoeren. Door de jaren heen heb ik de verandering waargenomen van fvp’en als professionele éénpitters naar fvp’en die elkaar bevragen en gezamenlijk staan voor de kwaliteit en de inhoud van hun werk.

Anno 2019 is er opnieuw sprake van een onzekere periode voor de LSFVP, nu door het marktdenken dat ook in de zorg is doorgedrongen en Europese regulering van die ‘markt’. Met de grote veranderingen in de geestelijke gezondheidszorg, waardoor steeds meer mensen buiten instellingen behandeld worden, lijkt het vanzelfsprekend dat het familievertrouwenswerk ook buiten de instellingen beschikbaar is. Invoering van de nieuwe wet Verplichte GGz, die voorziet in een grotere rol voor familie en naasten, onderstreept die vanzelfsprekendheid.
Verantwoorde uitvoering van het familievertrouwenswerk vraagt een grote mate van deskundigheid op complexe terreinen als specifieke wet- en regelgeving, kennis van zorg en zorgorganisatie, kennis van psychiatrische aandoeningen en inzicht in familierelaties, kennis van de (plaatselijke regionale) sociale kaart en inzicht in de specifieke rol van de familievertrouwenspersoon en de grenzen daarvan.

Onafhankelijkheid en kwaliteitsborging zijn grote goederen die bij de LSFVP veilig zijn en niet zomaar aan een ‘marktpartij’ kunnen worden overgelaten.
Vertrouwenswerk is gebaseerd op vertrouwen, van mensen in penibele, pijnlijke, soms in hun beleving wanhopige situaties. Dit vertrouwen moet niet beschaamd worden!

Over de LSFVP

LSFVP-jaarverslag 2016: er gaat veel goed, maar nog niet alles

“Familie en naasten in de ggz hebben de tijd mee: de Inspectie, de Tweede Kamer én de beroepsgroep willen dat naasten worden betrokken en gehoord. Reden te meer om aan de bel te trekken als het niét gebeurt.” Dat zegt directeur Rob Jongejans in het jaarverslag 2016 van de LSFVP.

In dit jaarverslag leest u de signalen van familievertrouwenspersoon over de ggz en de problemen die naasten daarin tegenkomen. Daarnaast vindt u in het jaarverslag informatie over onze organisatie en het project ‘Familievertrouwenswerk in het sociaal domein’.

De publieksversie van ons jaarverslag is bedoeld voor iedereen die meer wil weten over de ggz en de positie van familie en naasten. Lees de publieksversie van het LSFVP-jaarverslag 2016 >

Voor ggz-professionals en beleidsmakers is ook een meer uitgebreide versie beschikbaar. Lees het LSFVP-jaarverslag 2016 voor ggz-professionals en beleidsmakers >

Over de LSFVP, Uitgelicht

Roxanne Vernimmen in bestuur LSFVP

Roxanne Vernimmen is voorzitter van de raad van bestuur van Altrecht en sinds kort ook bestuurslid bij de LSFVP. Ze noemt die stap een vanzelfsprekendheid. “Familie is een thema van me. Altrecht kreeg als eerste instelling een LPGGz-ster voor familiebeleid én ik was voorzitter van de werkgroep die de nieuwe generieke module Naasten opstelde. Dus dat telefoontje van de LSFVP zat zó in de lijn, dat ik geen nee kon zeggen.”

“Ik denk dat hulpverleners wel weten dat familie en naasten er echt toe doen en nodig zijn, maar het is nog niet zo gemakkelijk om dat praktisch te regelen. Krijg bijvoorbeeld maar eens alle partijen aan tafel op het juiste moment. En als de cliënt niet wil dat de familie betrokken wordt, wat doen je dan? Hoe houd je de vertrouwensband met de cliënt in takt terwijl je je ook om de familie bekommerd? Dat is best ingewikkeld.

De generieke module Naasten is wat dat betreft een doorbraak. Die zegt: je moet familie of naasten altijd bij de behandeling betrekken. Je mag bepaalde informatie niet doorgeven, maar dat is iets anders dan dat je de familie er niet bij betrekt op de een of andere manier. Dat is een stap die tien jaar geleden binnen de ggz nog niet genomen werd. Toen werd er gezegd: de cliënt wil het niet, dus onze handen zijn geboeid. Feitelijk was dat niet zo, maar zo werd er wel mee omgegaan.

De LSFVP wordt wel eens gezien als een club die alleen voor familie en naasten opkomt. Maar dat doen we ten gunste van de behandeling en het herstel van de cliënt. Op het moment suprême is er bij cliënten vaak de angst: voor wie is de hulpverlener, voor mij of voor mijn familie? Maar als ze weer in een andere fase zitten, realiseren ze zich vaak wat familie voor ze kan betekenen. Ik hoop dat de generieke module dat op zijn minst bespreekbaar maakt.”

[Foto: vanderleefotografie]

 

Over de LSFVP

Nieuw: LSFVP-brochure voor hulpverleners in de ggz

Hulpverleners weten niet altijd wat ze van de familievertrouwenspersoon kunnen verwachten. Wat doet een familievertrouwenspersoon precies? Wat zijn de professionele kaders waarbinnen hij of zij werkt? U leest het in onze nieuwe informatiebrochure voor hulpverleners in de ggz.

De brochure geeft hulpverleners informatie over:

  • het belang van familie en naasten voor behandeling en herstel
  • de ondersteuning die de familievertrouwenspersoon biedt
  • de professionele kaders van de familievertrouwenspersoon
  • de samenwerking van hulpverleners met de familievertrouwenspersoon en de LSFVP.

Bekijk of download de LSFVP-informatiebrochure voor hulpverleners in de ggz >

Brochures bestellen?

Stuur een mail naar info@lsfvp.nl met uw naam en adres en het aantal brochures dat u wilt ontvangen. De brochures worden u kosteloos toegestuurd.

Over de LSFVP

Project Sociaal Domein van start

De LSFVP start met familievertrouwenswerk in het sociaal domein. Dat betekent dat ook familie en naastbetrokkenen van cliënten die niet in zorg zijn bij een ggz-instelling aanspraak kunnen maken op de ondersteuning van een familievertrouwenspersoon.

Lees ons persbericht van 27-10-2016 >

Het Project Sociaal Domein start in twee proeftuinregio’s:

  • Rotterdam-Den Haag e.o.
  • Midden-Zuid-Limburg

In de regio Noord-Holland-Noord is familievertrouwenswerk in het sociaal domein al een feit sinds 2007.

Naar de projectinformatie >

Beleidsmakers over familievertrouwenswerk in het sociaal domein

Rob Laane, senior inkoper VGZ: “De verantwoordelijkheden van de verschillende domeinen waar cliënten zorg en ondersteuning vinden, zijn de laatste jaren behoorlijk versplinterd. Het is belangrijk dat het totale veld op een eenduidige manier wordt afgedekt.” Lees het interview met Rob Laane >

Marijke Vellekoop, beleidsmedewerker gemeenten GGZ Noord-Holland-Noord: “Juist in het sociale domein is ondersteuning van de familie hard nodig.” Lees het interview met Marijke Vellekoop >

Ervaringen van familie in het sociaal domein

Michael Brevius: “Via de advies- en hulplijn van de LSFVP raakte ik in gesprek met een familievertrouwenspersoon. Die wist merkbaar waar ik het over had,  was bekend met het ziektebeeld van mijn zus en met de procedures in de ggz.” Lees de ervaringen van familie in het sociaal domein >

Algemeen, Over de LSFVP

Jaarverslag LSFVP 2015

Bekijk hier het LSFVP-jaarverslag 2015 in pdf om te printen of downloaden

Inhoud

Woord vooraf >
Familievertrouwenswerk in het sociaal domein >
Personeelsvereniging >
Klachtencommissie Familievertrouwenspersonen >
LSFVP-conferentie >
Familievertrouwenswerk in cijfers >
Samenstelling bestuur >

 

Woord vooraf

Belangen van familie in de ggz staan onder druk

Het belangrijkste wapenfeit van de LSFVP in 2015? Het besluit tot uitbreiding van het familievertrouwenswerk naar het sociaal domein. Met de nieuwe zorgtaken van de gemeente is er een extra speler bijgekomen in de ggz en dat maakt de positie van familie en naastbetrokkenen er niet duidelijker op. Het blijft dus belangrijk om de belangen van familie en naastbetrokkenen te behartigen. In een psychiatrische instelling doet de familieraad dat, maar het is voor die raden ondoenlijk om gesprekspartner te zijn voor elke gemeente. Daar hebben ze gewoonweg de mankracht niet voor. De familievertrouwenspersoon kan daar echt het verschil maken.

De oprichting van de personeelsvertegenwoordiging is ook een belangrijke ontwikkeling. Hierdoor zijn medewerkers veel directer betrokken bij de beleidskeuzes die we maken als directie en bestuur. Dat kweekt niet alleen begrip over en weer, we profiteren ook van elkaars kennis en deskundigheid. Met de uitdaging van het sociaal domein in het vooruitzicht, is dat meer dan welkom.

Het is soms moeilijk voor te stellen dat de LSFVP pas bestaat sinds 2010. We hebben het in vijf jaar tijd voor elkaar gekregen om een landelijk dekkend netwerk van familievertrouwenspersonen te realiseren. Voor mij als voorzitter een reden om tevreden, zelfs trots te zijn op deze organisatie.

Rudi Rikken
voorzitter raad van bestuur
juli 2016

 

2015, voorbereiding familievertrouwenswerk in het sociaal domein

De familievertrouwenspersoon in het sociaal domein

Meer verwarde mensen op straat, wachtlijsten in de ggz en overbelaste mantelzorgers – de LSFVP maakt zich grote zorgen over deze ontwikkelingen. De advies- en hulplijn van de LSFVP krijgt bovendien steeds vaker vragen vanuit het sociaal domein en de basis-ggz. Reden voor de LSFVP om de mogelijkheden te onderzoeken om ook deze doelgroep te ondersteunen.

Foto: Nationale Beeldbank

Op mantelzorgers wordt een steeds groter beroep gedaan. Steeds meer cliënten blijven thuis wonen tijdens hun behandeling. Ook groeit de groep mensen met psychiatrische problemen die zijn aangewezen op eerstelijnszorg bij de huisarts of de psycholoog, die op een wachtlijst staan of die (nog) géén zorg ontvangen. Dat maakt de positie van familie en naastbetrokkenen kwetsbaar. De zorg is ingewikkeld geworden, er zijn steeds meer partijen bij betrokken: de Wmo-consulent, het sociale wijkteam, de praktijkondersteuner-ggz, het (F)ACT-team, de mantelzorgondersteuner. Vind dan als mantelzorger maar eens de juiste specialistische hulp voor je zoon, vriend of buurvrouw.

De familievertrouwenspersoon krijgt nu al veel vragen van sociale wijkteams, Wmo-consulenten en mantelzorgorganisaties. Deze mantelzorgondersteuners zijn niet altijd deskundig op het gebied van psychiatrische aandoeningen, behandeling en herstel. Dat is ook logisch: ieder zijn vak. Maar daardoor stijgt het aantal mensen met psychiatrische problemen dat niet de zorg ontvangt die zij nodig hebben en raken familieleden en naastbetrokkenen die optreden als mantelzorger vaker overbelast.

In 2014 onderzocht de LSFVP samen met de Vaste Kamercommissie Volksgezondheid en het Ministerie van VWS de mogelijkheden om het familievertrouwenswerk ook toegankelijk te maken voor familie in de Wmo en de basis-ggz. In 2016 start de LSFVP in twee regio’s een proef met deze dienstverlening. De plannen daarvoor zijn uitgewerkt in 2015.

 

2015, het eerste jaar van de personeelsvertegenwoordiging

Afstand overbruggen

Sinds eind 2014 heeft de LSFVP een personeelsvertegenwoordiging. Die behartigt de belangen van de medewerkers, maar uiteindelijk ook die van de LSFVP. ‘Wat goed is voor medewerkers, is goed voor de organisatie’, meent voorzitter Joke van de Veer.

‘Als personeelsvereniging vormen we een brug tussen de medewerkers en de directie. We denken mee over de ontwikkeling van de organisatie en hoe je medewerkers daarbij betrekt. In 2015 namen we het initiatief voor een onderzoek naar werkdruk en werklast onder de familievertrouwenspersonen. Daaruit bleek dat vooral het cliëntregistratiesysteem en de jaarverslagen voor de afzonderlijke instellingen veel tijd vergen. Dat is een aandachtspunt voor 2016.

‘De afstanden in onze organisatie zijn groot: de familievertrouwenspersonen werken in ggz-instellingen verspreid over heel Nederland en het landelijk bureau zit in Utrecht. Je ziet elkaar zo weinig. Wij horen als collega-familievertrouwenspersonen soms meer dan het landelijk bureau en kunnen het dan vertalen. Zo slaat de personeelsvertegenwoordiging ook een brug tussen de familievertrouwenspersonen onderling en tussen de familievertrouwenspersonen en het landelijk bureau.’

De personeelsvertegenwoordiging bestaat uit drie personen, vergadert acht keer per jaar en overlegt vier keer per jaar met de directeur. Ook informeert ze vier keer per jaar haar achterban.

 

2015, het eerste jaar van de Klachtencommissie Familievertrouwenspersonen

Afstand bewaren

Wie een klacht heeft over het functioneren van een familievertrouwenspersoon, kan terecht bij de Klachtencommissie Familievertrouwenspersonen. De leden van deze commissie hebben geen binding met de LSFVP. Voorzitter Paul Gevaerts vindt die onafhankelijke blik cruciaal, ook voor de LSFVP zelf.

‘De meeste mensen voelen zich goed geholpen door de familievertrouwenspersoon, maar er kan altijd frictie ontstaan. Iemand kan bijvoorbeeld vinden dat de familievertrouwenspersoon meer voor hem of haar had moeten doen. Dan gaat het over de reikwijdte van de dienstverlening van je organisatie. Daar zijn kaders voor, maar hoe interpreteer je die? Het is belangrijk dat een onafhankelijke instantie met kennis van zaken daar een oordeel over geeft en onderbouwd kan zeggen hoe ver je ondersteuning moet gaan.

‘De organisatie profiteert daar ook van. Een uitspraak van de klachtencommissie geeft richting aan de toekomst. Klachten die bij de klachtencommissie terechtkomen vragen bijna in alle gevallen om essentiële uitspraken over de interpretatie van (gedrags)regels. De uitspraak van de commissie kan dan aanleiding zijn om daar opnieuw over te praten.’

De LSFVP neemt klachten serieus en hecht aan het aanbieden van een klachtencommissie, ook al is ze daar wettelijk niet toe verplicht. De klachtencommissie werd ingesteld in 2014 en trad in werking in 2015. De commissie ontving in 2015 geen klachten. Wie een klacht heeft, kan die natuurlijk ook bespreken met de familievertrouwenspersoon in kwestie of met de directeur van de LSFVP.

Meer over de klachtenprocedure van de LSFVP >

 

LSFVP-conferentie 2015

De cliënt is er het meest bij gebaat als de drie partijen in de triade hun rol goed vervullen.

Dat is een van de uitkomsten van de mini-conferentie die de LSFVP organiseerde in september 2015. Onder leiding van Cees Grimbergen spraken ggz-professionals, beleidsmakers en familievertrouwenspersonen over de rol en de positie van de familievertrouwenspersoon in de ggz.

Meer over de conferentie, verslag en interviews >

 

Familievertrouwenswerk 2015 in cijfers

Aantal bij de LSFVP aangesloten instellingen: 100
Formatie familievertrouwenspersonen in fte: 15,1
Aantal behandelde casussen: 1962

Meest voorkomende hulpvraag van familie en naastbetrokkenen:

  • behoefte aan informatie en advies
  • ontevreden met de zorg of de behandeling van de cliënt

Meest voorkomende hulpaanbod van de familievertrouwenspersoon:

  • informeren en adviseren
  • bemiddelen in de communicatie met de instelling, behandelaar of hulpverlener

 

Samenstelling bestuur op 31 december 2015

Rudi Rikken (voorzitter), namens de ggz-familieorganisaties
Titia Feldmann (vicevoorzitter), namens de ggz-cliëntenorganisaties
Jeroen Muller, namens GGZ Nederland
Marij de Roos, namens de familievertrouwenspersonen
Rob Laane, namens de verzekeraars
Peter Glasbeek, namens de gemeenten

 

Colofon | Tekst: Irene van Hooren | Fotografie: Nationale Beeldbank | LSFVP juli 2016