Over de LSFVP

Conferentie LSFVP 2015: triadegericht werken

Is de familievertrouwenspersoon een intermediair, een counselor of een belangenbehartiger? Wat verwachten familieorganisaties, behandelaren en patiëntenvertrouwenspersonen van de familievertrouwenspersoon? En hoe kan de familievertrouwenspersoon het beste opkomen voor familie en naastbetrokkenen? Deze vragen kwamen op 24 en 25 september 2015 aan bod in de conferentie van de Landelijke Stichting Familievertrouwenspersonen (LSFVP).

Cees GrimbergenConferentie LSFVP 2015 3
Conferentie LSFVP 2015 1Conferentie LSFVP 2015 2

Familievertrouwenspersonen in de geestelijke gezondheidszorg ondersteunen familieleden en naasten van ggz-cliënten. “De triade”, de driehoek cliënt – behandelaar – familie, speelt een centrale rol in het vertrouwenswerk. Het ligt dan ook voor de hand dat triadegericht werken een prominente plaats krijgt in de methodiek en werkwijze van de familievertrouwenspersoon. Onder de inspirerende leiding van Cees Grimbergen spraken de medewerkers van de LSFVP en een aantal genodigden over de wenselijkheid daarvan.

Voorafgaand aan de conferentie sprak Cees Grimbergen met drie van de sprekers over hun visie op de rol en de positie van de familievertrouwenspersoon:

‘Geef familie meer stem in de behandeling.’
Bekijk het interview met Roxanne Vernimmen, bestuursvoorzitter Altrecht >

‘Familie en hulpverlening dichter bij elkaar brengen.’
Bekijk het interview met Bert Stavenuiter, directeur Ypsilon >

‘De rol van familie in de ggz wordt steeds groter en complexer.’
Bekijk het interview met Nannie Flim, directeur/bestuurder Stichting PVP >

‘Het mag best schuren’

Er was in de conferentie ruim tijd ingeruimd voor de stem van belanghebbenden. Bert Stavenuiter van familieorganisatie Ypsilon ziet de familievertrouwenspersoon als de vooruitgeschoven post van de familie. De familievertrouwenspersoon kent de organisatie en de familie en bouwt zo een brug tussen beide partijen. Dat vraagt volgens Stavenuiter ook om stellingname. Hij vindt het niet erg als het af en toe ‘schuurt’, want dat maakt de hulpverlening alleen maar beter.

Ook Roxanne Vernimmen, bestuursvoorzitter van ggz-instelling Altrecht, meent dat een organisatie leert van kritische vragen. Ze verwacht van de familievertrouwenspersoon dat die zich actief bemoeit met het familiebeleid van de instelling. De familie heeft veel waardevolle kennis over de cliënt, maar wordt nog lang niet altijd gehoord. De familievertrouwenspersoon stelt zich wat haar betreft partijdig op; alleen zo kan hij de familie effectief een stem geven in de behandeling.

Cliënt gebaat bij heldere rollen

Nannie Flim van de Stichting PVP vergelijkt de familievertrouwenspersoon met de patiëntenvertrouwenspersoon, die zich vanwege zijn juridische functie puur partijdig opstelt. Ze ziet voor de familievertrouwenspersoon meer bewegingsruimte, mits de rollen niet vervagen: ‘De patiëntenvertrouwenspersoon benadrukt het belang van de cliënt, de familievertrouwenspersoon benadrukt het belang van de familie en de behandelaar neemt die geluiden mee in zijn afweging wat voor de cliënt de beste behandeling is. Als we alle drie onze rol in de triade goed vervullen, wordt de cliënt daar uiteindelijk beter van – ik denk dat dat wel eens het geheim van triadegericht werken zou kunnen zijn.’

Het belang van een luisterend oor

’s Middags waren de familievertrouwenspersonen zelf aan het woord en werd gesproken over de triade, (multi)partijdigheid en de dilemma’s die daaruit voortvloeien. Dat de familievertrouwenspersoon er is voor de familie, wil niet zeggen dat hij blind doet wat de familie wil. Familieverhalen zijn eenzijdig en gaan soms over iets anders dan op het eerste gezicht lijkt. Daarom laat de familievertrouwenspersoon de familie eerst haar verhaal vertellen. Deze ‘counseling’ heeft een functie. Familieleden en naasten hebben vaak al een heel traject achter de rug met de cliënt. Ze zijn boos en moe, en niet meer in staat om de kluwen van verdriet en frustratie te ontwarren. Door goed naar hun verhaal te luisteren, helpt de familievertrouwenspersoon de vraag te verhelderen: dit gedeelte is rouw en dit is het aandeel van de instelling in het probleem.

De praktijk is weerbarstig

De LSFVP groeide sinds haar oprichting in 2010 uit tot een professionele organisatie voor vertrouwenswerk met een landelijke dekking. De meeste ggz-instellingen maken gebruik van de diensten van de familievertrouwenspersoon. Maar familie vanzelfsprekend betrekken van de behandeling, zover is het nog niet. In de behandelkamers zitten concepten als privacy en autonomie van de cliënt het familiebeleid in de weg. Veel hulpverleners en behandelaars zijn bovendien onvoldoende geschoold in het omgaan met familie en naasten. Ze kunnen zich daardoor overvraagd voelen door de familievertrouwenspersoon.

Rob Jongejans, directeur van de LSFVP, erkent dat de positie van de familievertrouwenspersoon in de triade complex is. Het laatste woord is er ook nog niet over gezegd; de conferentie was het startschot voor een interne discussie en een dialoog met het veld. ‘Ik stel voor om elkaars rol als partners in de triade volledig te erkennen en het gunstige effect van de stem van de familie en de bijdrage van de familievertrouwenspersoon op het behandelresultaat van de cliënt, voor zich te laten spreken.’

 

Over de LSFVP

Meer vragen aan familievertrouwenspersoon in 2014

Vandaag verscheen ons jaarverslag 2014.  Daarin leest u welke activiteiten we in 2014 ondernamen en tot welke resultaten dat heeft geleid. Er werd vaker een beroep gedaan op de familievertrouwenspersoon.

Meer hulpvragen, complexere problematiek

In 2014 behandelden onze familievertrouwenspersonen 1940 casussen, maar liefst 30% meer dan in het jaar daarvoor. Een mogelijke verklaring is de grotere bekendheid en betere bereikbaarheid van de familievertrouwenspersoon – het aantal bij de LSFVP aangesloten instellingen is opnieuw toegenomen. Opmerkelijk is dat de casuïstiek vaker een ernstig karakter heeft. Dat kan te maken hebben met het feit dat steeds meer cliënten ambulant worden behandeld. Familie en naastbetrokkenen komen daardoor vaker onder grote druk te staan.

Het wie, wat en hoe van familievertrouwenswerk

Om meer inzicht te krijgen in het familievertrouwenswerk, namen we in 2014 een digitaal registratiesysteem in gebruik. Hiermee brengen we het profiel van de hulpvrager, de aard van de hulpvragen en het hulpaanbod van de familievertrouwenspersoon in kaart. De registratie is anoniem. We gebruiken de gegevens om trends zichtbaar te maken en onze dienstverlening te verbeteren. Ook hopen we onderzoek te stimuleren naar de specifieke problemen en behoeften van familie en naastbetrokkenen in de ggz.

Nulmeting 2014

In 2014 zijn de meeste hulpvragers moeder (36%) of partner (16%) van een cliënt. De hulpvragen die het meest voorkomen zijn ‘vraag om informatie/advies’ (34%) en ‘ontevreden met de zorg/behandeling’ (26%). In 35% van de gevallen kan de fvp volstaan met het geven van informatie en advies. Ook biedt de fvp vaak een steunend contact (20%) en bemiddeling bij communicatie (19%). Van de betrokken cliënten is meer dan de helft in zorg bij de volwassenenpsychiatrie (54%).

Bekijk alle resultaten in het jaarverslag 2014  online >

Of download het jaarverslag in pdf >

Een gedrukt jaarverslag ontvangen?

Onze relaties ontvangen een dezer dagen per post een gedrukt exemplaar van het jaarverslag. Ontving u geen gedrukt jaarverslag of wilt u extra exemplaren aanvragen, dan kunt u mailen naar info@lsfvp.nl >

 

Over de LSFVP

Gemeenten nog onervaren in nieuwe zorgtaken

Peter Glasbeek is bestuurslid van de LSFVP. Een kennismaking.

Peter Glasbeek is jurist, manager en politicus. Hij was als wethouder verantwoordelijk voor de voorbereiding van de overgang van de langdurige zorg en de jeugdzorg naar de gemeente.

Peter Glasbeek

‘Mijn interesse gaat uit naar het versterken van de netwerken rondom zorgvragers en mantelzorgers. Dan kom je vanzelf bij de LSFVP terecht. Toen ik las dat de LSFVP bestuursleden zocht, heb ik geen moment geaarzeld.

‘Gemeenten reageren nog vaak onvoldoende op mensen met zware psychosociale problematiek; het zijn inwoners waar ze nog weinig ervaring mee hebben. Dat maakt het voor mantelzorgers lastig om met de gemeente te communiceren. Aan de andere kant zien mantelzorgers steeds meer zorgtaken op zich afkomen. De belastbaarheid van mantelzorgers heeft ook haar grenzen. Ze moeten in hun poging om grip te krijgen op de situatie goed worden ondersteund. De familievertrouwenspersoon is daar een belangrijke pijler in.

‘Ik voorzie dat het voor de gemeenten nog een uitdaging wordt om hun nieuwe taken goed uit te voeren. Dan denk ik aan het tekort aan sociale huurwoningen en de toeleiding naar werk van deze groep. Bij een gemeente wordt de focus al snel bepaald door de beschikbare middelen en dan loop je het risico dat mensen tussen wal en schip vallen. Het is voor gemeenteraden daarom heel belangrijk om de juiste signalen te krijgen of regelingen en instanties wel of niet goed functioneren. Ook daar kan de familievertrouwenspersoon een rol in spelen. In de tegenmacht.’

Maak ook kennis met bestuurslid Rob Laane >

 

Over de LSFVP

Familieparticipatie als vanzelfsprekendheid

Rob Laane is bestuurslid van de LSFVP. Een kennismaking.

Rob Laane begon zijn loopbaan als psychiatrische verpleegkundige. Sinds 2000 werkt hij als beleidsmedewerker en zorginkoper ggz bij een zorgverzekeraar. Hij is ook verbonden aan de Commissie ggz van Zorgverzekeraars Nederland.

Rob Laane

‘Familiebeleid is een belangrijk thema bij het inkopen van zorg. We streven ernaar dat alle ggz-instellingen een contract hebben met de LSFVP. In de grote instellingen is dat al zo, maar er zijn nog genoeg kleine instellingen zonder familievertrouwenspersoon. Nog niet alle instellingen zijn ervan doordrongen dat familievertrouwenswerk geen hygiënefactor is, maar een wezenlijke toevoeging aan de zorg. Wat dat betreft kunnen we nog wel iets leren van Italië. Daar is de familie echt onderdeel van de behandeling. Zonder familie gebeurt er niets. Het zal wel nooit Italiaans worden hier, maar dat familie een belangrijke rol heeft, daar kun je niet omheen.

‘Familieleden en naastbetrokkenen willen op een nette manier geïnformeerd worden door de instelling, zonder daarvoor te hoeven strijden. Ze willen gewaardeerd worden om hun kennis en ervaring met de cliënt. Terecht. Als familie in een vroeg stadium bij de behandeling wordt betrokken, ontstaan er later minder problemen. De familievertrouwenspersoon heeft een belangrijke bemiddelende rol in de communicatie met de instelling. Hij is noodzakelijk om bottlenecks weg te nemen. Maar uiteindelijk gaat het erom dat familieparticipatie iets heel gewoons wordt. Een vanzelfsprekendheid.’

Maak ook kennis met bestuurslid Peter Glasbeek >

 

Over de LSFVP

Privacyreglement LSFVP

Familievertrouwenspersonen leggen dossiers aan met daarin alleen de noodzakelijke persoonsgegevens voor het verrichten van hun taak. Niemand mag deze dossiers inzien behalve de familievertrouwenspersoon, zijn vervanger en de hulpvrager.

Dossiers blijven vijf jaar bewaard. In bijzondere situaties, bijvoorbeeld bij een klacht over de familievertrouwenspersoon, kan een leidinggevende toegang hebben tot een dossier. Een aantal administratiegegevens wordt anoniem verwerkt in tabellen.

Download het het privacyreglement van de LSFVP (pdf) >

Hulpvragers worden via onze folder en de website gewezen op dit privacyreglement. Daarnaast is er een vraag-en-antwoord-pagina voor hulpvragers.

Bekijk de vraag-en-antwoordpagina van de LSFVP over privacy (pdf) >

 

Over de LSFVP

Uitbreiding binnen de Parnassia Groep

Van links naar rechts: Jan van Schilt, directeur i-psy en Lucertis; Gert Jan Tupker, bestuurder Brijder Verslavingszorg; Marc Blom, bestuurder PsyQ; Gijs Jordaan, directeur Indigo Zorgservice. Al deze zorgaanbieders zijn onderdeel van de Parnassia Groep.

Parnassia Dijk en Duin, Parnassia Groep regio Haaglanden en BAVO Europoort maakten al gebruik van de diensten van de LSFVP. Het aantal cliënten vallend onder de Parnassia Groep is 120.000.

Familievertrouwenspersonen bij Parnassia

Inmiddels werken er vier familievertrouwenspersonen binnen de Parnassia Groep:

  • Rita van Maurik – Parnassia Groep regio Haaglanden
  • Lieke van der Star- Brijder Verslavingszorg, Lucertis, PsyQ, i-psy en Indigo
  • Marijke Rasch – Parnassia Dijk en Duin
  • Peter Brakel – BAVO Europoort

Naar de contactgegevens van deze familievertrouwenspersonen >