Bert Stavenuiter: Wvggz zorgt ook voor onrust

“Mooi, zou je denken, die nieuwe Wet verplichte ggz (Wvggz). Eindelijk krijgen familieleden en naasten meer stem wanneer een familielid in een psychische crisis verkeert en gevaarlijk is voor zichzelf of de omgeving. Maar het zorgt ook voor onrust.”

Sannaz Photography – www.sannaz.nl

Dat zegt Bert Stavenuiter, directeur van MIND Ypsilon, de vereniging van familieleden en naasten van personen met psychosegevoeligheid. Voor familie en naasten is onduidelijk wat ‘dwang in de thuissituatie’ betekent voor hun relatie met hun familielid. Het is van belang dat alle betrokkenen bij de verplichte zorg nadenken over de positie van de familie.

Samenwerking tussen cliënten/familie-organisaties en de familievertrouwenspersoon heeft een echte meerwaarde. Familie vraagt zich af wat verplichte zorg thuis betekent. “Ben ik dan de oppasser? Word ik in een rol gestopt waar ik niet om gevraagd heb?” Dat antwoordt Bert Stavenuiter op de vraag of hij valkuilen ziet bij de invoering van de nieuwe wet in 2020.

Verhouding met familielid

De Wvggz moet ervoor gaan zorgen dat mensen die verplichte zorg nodig hebben dat ook in de eigen woonsituatie kunnen krijgen. Onduidelijk is hoe dat eruit moet gaan zien. Welke criteria komen er voor het wel of niet mogen toepassen van dwang in de thuissituatie? Zijn dat de medicijnen die thuis worden gegeven? Vergeet niet, het is verplichte zorg, patiënten willen die medicatie waarschijnlijk helemaal niet. Wat doet dat met de verhouding tussen bijvoorbeeld een ouder en kind? Jij bent degene die de deur open doet voor de persoon die de medicatie komt toedienen. Het is dan helpend wanneer je als patiënt, hulpverlener en familie samen optrekt, ook als het moeilijk wordt. Dat mag je niet alleen aan de familie of naasten overlaten.

Melden of niet?

Wat gebeurt er als de familie zélf een melding doet dat er verplichte zorg moet komen omdat ze het niet langer trekt en zich grote zorgen maakt? Een verplichte opname kan nu voor familie en naasten voor een broodnodige adempauze zorgen. Maar je bent iemand nabij, dus als iemand opgenomen is voelt dat ook niet goed. Dat is het dubbele eraan. En een melding kan je worden nagedragen door je familielid. De Wvggz gaat uit van samen afspraken maken. Maar op basis waarvan worden beslissingen genomen? Hoe gaat dat straks werken?

Wie brengt familie in positie?

Nog zo’n puntje waarvan ik me afvraag hoe het in de praktijk gaat werken. De familie en naasten moeten worden betrokken bij het onderzoek of de patiënt gedwongen zorg nodig heeft. De familie heeft daar een belangrijke rol. Maar weten ze wel hoe dat werkt, wie gaat ze dat vertellen? Wie brengt die familie in positie, hoe gaat dat dan straks?
Nu is het zo dat wanneer de patiënt in behandeling is binnen de instelling, de familie voor ondersteuning verwezen wordt naar de familievertrouwenspersoon (fvp). In de nieuwe wet zal dat ook zo zijn als ambulante dwang nodig is. Maar in het traject daarvoor, als iemand nog niet in behandeling is.

Hoe versterk je de familie dan?

Waar haal je als naasten de kennis vandaan? Wij hebben daarvoor inmiddels wel een zogenaamde toolkit ontworpen, die naasten kan helpen om ondersteuning te durven vragen. (link naar www.ypsilon.org/crisis)

Laat iedereen nadenken over positie van de familie

Met de nieuwe wet moet iedere gemeente de mogelijkheid bieden aan burgers om een melding te doen over iemand waarvan men vindt dat die persoon zorg nodig heeft. Het zou goed zijn dat de mensen bij die meldpunten direct nadenken over de positie van de familie. Dat familie meteen wordt gewezen op hun rechten. De situatie is ook een gezamenlijk probleem. Van iedereen die in dit traject betrokken is, van de burgemeester die het onderzoek moet starten, dokters, POH-ers, agenten. We moeten het samen doen.

Samenwerking van belang

Vanuit MIND Ypsilon proberen we de naasten alvast te vertellen wat er gaat veranderen in de wetgeving. Dat doen we via de diverse cliënten- en patiëntenverenigingen die bij MIND aangesloten zijn. Maar niet alle naasten kun je op die manier bereiken. Daarom is een samenwerking met het Ministerie van VWS zeer belangrijk.

Familievertrouwenspersoon

Ook samenwerking met de familievertrouwenspersoon (fvp) heeft een meerwaarde. We komen allebei op voor dezelfde groep, ieder vanuit een ander vertrekpunt. Wij hebben als MIND Ypsilon al 35 jaar ervaring in het lobbyen, lobby dus vooral met ons mee. De fvp is sterk in de ondersteuning van naasten en heeft kennis van de wet- en regelgeving. Daar kunnen wij weer iets aan hebben.
Wij doen allebei andere dingen goed. We kunnen profiteren van die verschillen en zo elkaar versterken. Iedereen moet uiteindelijk snappen dat je de familie niet laat bungelen.”

Terug